ملا شيخعلى گيلانى

88

تاريخ مازندران ( فارسى )

از او رميدند . ملك كيومرث بن ملك كاوس ملك گشت . ملك كيومرث بن ملك كاوس كه مدت هيجده سال ، به حكم پدر مقيد بود ، به امداد آقا محمد روزافزون ، از قيد خلاص گشته ، به ملك موروثى نشست و در پانزدهم ذيقعده سنهء 973 فوت شد . ملك بهمن بن كيومرث در لارجان ملك شده فى 1002 هجرى به فرمان شاه عباس جنت مكان كشته گشت . جهانگير بن ملك كاوس ، بعد از برادر ملك كجو شده ، پس از چندى وفات يافت . ملك سلطان محمد ملك گشته ، در ولايت رستمدار آثار الحاد « على ذكره السلام » را تازه ساخت . اهالى آن ولايت بول او را مىآشاميدند و به جاى سلام دايم « اللّه » مىگفتند . وى در نور رفته ، سلطان عزيز بن ملك كيومرث را بكشت و خواجه غريب شاه نام - نوكر خود - را بدانجا گماشت تا در سنهء 997 آقا شمس الدين ديو كه نوكر آقا الوند ديو و مرد شجاع بود ، فتح بارفروش‌ده از گماشتگان او گرديده ، آن سرحد نيز رفت . غريب شاه به جهت انتقام از جبال نور به صحرا آمده ، مقابلت نمود و كشته گشت . وى مكرر لشكر به مازندران برده تا بلدهء سارى رفت و ارباب مازندران كه هريك چند بلوك را متصرف بوده ، خراج به كسى نمىدادند ، با وى دم هواخواهى مىزدند الا آقا الوند ديو كه وى بنگ بسيار مىخورد و استقامت مزاج نداشت و گرنه با آن مذهب تمامى دار المرز را از آن خود مىتوانست كرد . اصلا سياست نمىنمود . اگر در پيش او صد كس بر يكديگر مىزدند ، منع نمىفرمود از اينجهت مردمان خردمند او را نمىخواستند . در ولايت او نماز و روزه و تكاليف شرعى بالكل نبود . تا در سنهء 998 به نارسقر و اصل شد . و ملك جهانگير پسر بزرگش در كجو نشسته ، بدان مذهب بد عمل مىكرد . چون گيلان بر شاه عباس مفتوح شد ، او نزد شاه رفت . شاه جنت مكان وى را مقيد